Cumhuriyet 102 Yaşında!

“Cumhuriyet, bilhassa kimsesizlerin kimsesidir.“

Mustafa Kemal Atatürk

1923’te bu topraklarda Türk halkı yüzyılların karanlığını yararak kendi kaderine el koydu.

O ilan, yalnızca bir rejim değişikliğinin değil, bir zihniyet devriminin başlangıcıydı: Kulların değil, yurttaşların ülkesi olacağız.

Kadınlar kamusal hayata adım attı, çocuklar eğitimin ışığıyla tanıştı, bilim ve sanat, gericiliğin zincirlerini kırdı. Kimsesizler, ezilenler kendi tarihlerini yazmaya başladı.

Cumhuriyet, bir Anadolu aydınlanması ve halk devrimiydi. Fakat yüz iki yıl sonra bugün, o büyük devrimin kazanımları her cepheden kuşatılmış durumda. Emek en değersiz çağını yaşıyor; gençler, geleceksizlik duygusuna sıkışmış; bilim ve sanat susturulmaya, düşünce cezalandırılmaya çalışılıyor.

Cumhuriyet’in temeline kazınmış laiklik ilkesi, her gün biraz daha aşındırılıyor.

İktidar, halkın değil, bir zümrenin çıkarını temsil ediyor.

Ve yoksulluğun, adaletsizliğin, umutsuzluğun derinleştiği bu tabloda, “cumhuriyet” halkın yeniden ayağa kalkma, kendi kaderini bir kez daha eline alma çağrısı olarak hâlâ eşitlik ve özgürlük özlemini dile getirenlerin dudaklarında diriliyor. Cumhuriyet her kuşakta yeniden kurulan bir halk iradesidir.

Her kriz anında, her baskı döneminde, her gerileme çağında onu yeniden hatırlamak, yeniden sahiplenmek gerekir. O halk, emeğiyle, sözüyle, direnişiyle var oldukça Cumhuriyet de var olur. Her kuşak, kendi Cumhuriyet’ini yeniden kurmak zorundadır. Tam bağımsız, laik, demokratik, emekten ve aydınlanmadan yana bir Cumhuriyet için, Cumhuriyetimizin 102. yılı kutlu olsun.

Ve 102 yıl önce Cumhuriyet’i kuranlara da bugün Cumhuriyet için meydanlarda direnenlere de… Selam olsun!

Doğan Sevimbike

*** Doğan Sevimbike’nin Cumhuriyet Gazetesinde yayınlanan diğer köşe yazıları:

• Sosyalist Hareketin Yönü Üzerine